fbpx

Auteur: Miranda Smit

Ongeneeslijk zieke ouder en het kind

Hoe begeleid je als ouders je kind, wanneer jij of je partner door ziekte komt te overlijden? En waar haal je de informatie vandaan dit zo goed mogelijk te doen?

Student Fleur Sterk deed, namens Hogeschool Amsterdam, onderzoek in opdracht van het Kenniscentrum Kinderpalliatieve zorg en deMoppies.com.

Met als doel erachter te komen wat ouders die komen te overlijden (of hun partner) nodig hebben aan informatie, kennis en tools om hun kind tussen de 3 en 12 jaar te kunnen begeleiden tijdens dit proces.

Uit het onderzoek blijkt dat het voor ouders moeilijk kan zijn om over ernstige ziekte en de gevolgen daarvan te praten met hun kinderen. Hoe moet je zo’n gesprek beginnen en op welke manier moet je de dingen uitleggen? Ouders voelen zich vaak handelingsonbekwaam. Bovendien wordt veelal gedacht dat je kinderen beschermt door niet over verdrietige zaken te praten. Maar kinderen voelen feilloos aan dat er iets aan de hand is. Zolang zij geen informatie krijgen gaan ze zelf invullen wat ze denken dat er aan de hand is. Dit is vaak veel beangstigender dan betrokken te worden bij de situatie.

Fleur Sterk heeft literatuuronderzoek gedaan en veldonderzoek. Tijdens het veldonderzoek zijn er zes verschillende respondenten geïnterviewd, namelijk twee ouders die hun partner zijn verloren, op het moment dat zij jonge kinderen hadden, twee kinderen die op jonge leeftijd een ouder zijn verloren en twee professionals die gespecialiseerd zijn in kinderen en rouw.

Zowel de ouders, als de kinderen, als de professionals, hebben benadrukt dat het van belang is het kind te betrekken bij het proces van de zieke ouder. Ook blijkt uit literatuurstudie hoe belangrijk dit is. Daarnaast is het belangrijk rekening te houden met de verschillende leeftijds- en ontwikkelingsfasen van een kind.

Een ouder kent zijn of haar kind altijd het best en moet kunnen vertrouwen op zijn of haar intuïtie.

Er is een speciale webpagina gemaakt waar de uitkomsten van het onderzoek samengevat worden in een goed leesbaar en praktisch overzicht. Hiermee wordt een eerste stap gezet voor een laagdrempelige manier van hulpverlening.

GA HIER NAAR DE PAGINA VOOR OUDERS

Dankjewel Fleur voor dit waardevolle handvat voor zowel ouders als hulpverleners!

Wil je meer lezen over hoe zorgverleners (ouders van) betrokken kinderen binnen de palliatieve zorg kunnen begeleiden?

GA HIER NAAR DE PAGINA VOOR ZORGVERLENERS

Betrokken kinderen begeleiden binnen de palliatieve zorg.

Hoe kun jij als zorgverlener betrokken kinderen begeleiden waarvan een ouder ongeneeslijk ziek is?

Het afgelopen half jaar hebben een aantal studenten van Hogeschool Saxion onderzoek gedaan onder de noemer Smart Solutions.

Zowel bij mij vanuit deMoppies.com als bij Kenniscentrum kinderpalliatieve zorg werd steeds duidelijker dat er grote vraag is naar informatie voor zorgverleners binnen de palliatieve zorg over het begeleiden van betrokken kinderen.

Er is wel informatie beschikbaar maar deze is versnipperd en moeilijk vindbaar.

Studenten Nadia de Bruin, Clarissa Franciolus, Lisa Diekman, Noa de Heer, Anouk Nijhuis en Babette Zwijnenberg stelden daarom de volgende onderzoeksvraag op;

“Op welke wijze kan een webpagina ingericht worden waarop zorgverleners, werkzaam in de palliatieve zorg, Evidence Based Practice-informatie kunnen verkrijgen over het ondersteunen van ouders en kinderen (3-12 jaar) bij het verlies- en rouwproces van een ongeneeslijk zieke ouder?”

Zij hebben literatuuronderzoek gedaan en zijn gesprekken gevoerd met verpleegkundigen, verzorgenden, een kindertherapeute, hoofd palliatieve zorg Nederland en een ervaringsdeskundige. Uit de gesprekken bleek dat verschillende zorgverleners informatie missen over het begeleiden van kinderen rondom het verlies- en rouwproces van een ouder.

Zorgverleners voelen zich handelingsverlegen en weten niet waar ze moeten beginnen met zoeken naar passende interventies op dit gebied. Meestal bestaan er geen protocollen en richtlijnen vanuit de organisatie omtrent het begeleiden en ondersteunen van ouders en kinderen. Ook worden op dit moment verpleegkundigen of verzorgenden weinig opgeleid om kinderen in deze situaties te betrekken of begeleiden.

INFORMATIEPAGINA

De studenten hebben een overzicht gemaakt van wat er per leeftijdsfase speelt rondom verlies.

Daarnaast hebben zij een aantal methodes op een rijtje gezet om kinderen en ouders te kunnen adviseren en begeleiden.

De gemaakte webpagina is een eerste stap. Een webpagina als deze moet aan nogal wat eisen voldoen. De focus lag nu voornamelijk bij het onderzoek naar de benodigde informatie voor de zorgverleners binnen de palliatieve zorg. Deze informatie is gebundeld op de webpagina.

Zoals het nu lijkt neemt een volgende groep studenten het stokje over en gaat aan de slag met de aanbevelingen van deze groep om verder te bouwen aan een de informatiepagina om deze beter aan te laten sluiten bij de gestelde eisen.

Stap voor stap geven we samen kleur en steun aan betrokken kinderen en ouders binnen de palliatieve zorg.

Ik wil de Hogeschool Saxion, Kenniscentrum kinderpalliatieve zorg en deze groep Smart Solution-studenten hartelijk bedanken voor hun inzet, het meedenken en het bouwen aan deze mogelijkheid.

Ben je ook benieuwd naar de pagina met informatie voor ouders van kinderen die een ouder gaan verliezen? Kijk dan op de informatiepagina ‘Een ongeneeslijk zieke ouder’ van Fleur Sterk (Hogeschool Amsterdam)

Interview door Careboxcompany

Op de site van CareBoxCompany staan verschillende blogs over ondersteuning van mantelzorgers binnen de palliatieve zorg thuis.

Ook hier komt steeds meer aandacht voor de betrokken kinderen.

In het kader daarvan ben ik geïnterviewd omdat deMoppies.com ook praktische handvatten en informatie biedt aan (ouders van) kinderen die betrokken zijn binnen de palliatieve zorg.

Je leest het interview hier.

Wil jij meer informatie over de mogelijkheden om betrokken kinderen te begeleiden binnen de palliatieve zorg neem dan hier contact op of mail info@demoppies.com.

Ik ga graag met je in gesprek!

Miranda Smit-van Keulen

Op weg naar kindvriendelijke hospices

Op weg naar kindvriendelijke hospices

Wanneer (klein-)kinderen in hospices op bezoek komen bij een dierbare willen medewerkers hen graag op een goede manier begeleiden. Op welke manier kan dit het beste gedaan worden? Oftewel; Hoe kan een hospice een kindvriendelijk hospice worden? Miranda Smit-van Keulen (deMoppies.com) en Rob Bruntink (Bureau MORBidee) hebben een aantal aandachtspunten opgesteld die de ‘kindvriendelijkheid’ van het hospice kunnen helpen verhogen.

Door Miranda Smit-van Keulen en Rob Bruntink

Uitgangspunt is de vaststelling dat ieder hospice óók kinderen op bezoek krijgt. Zij komen voor een ouder, grootouder of andere naaste. Medewerkers van het hospice – zorgprofessionals én vrijwilligers – kunnen bijdragen aan het gevoel dat het kind welkom is, en kunnen mogelijk ook helpen in het leren omgaan met het aanstaande verlies. Het normaliseren van de dood is hierbij eveneens een belangrijke waarde.

Onlosmakelijk verbonden aan de bezoekende kinderen zijn hun ouders. Ook wanneer deze ouders de kinderen niet meenemen kun je als hospice indirect de kinderen begeleiden door ouders te helpen bij het bespreekbaar maken van de situatie rondom de dierbare.

Om vanuit het hospice een positieve bijdrage te leveren aan het bezoek en de betrokkenheid van het kind bij het aanstaande verlies, hebben wij enkele aandachtspunten opgesteld. Hospices kunnen aan de hand daarvan bekijken of zij nog enige uitbreidingen en/of verbeteringen in hun zorg en beleid kunnen toevoegen.

Het gaat om de volgende twaalf aandachtspunten:

1. Kinderen (0-18 jaar) zijn altijd welkom in het hospice om hun ernstig zieke familielid te bezoeken; hiervan wordt expliciet melding gemaakt in de brochures die het hospice gebruikt en op de website van het hospice. Er wordt aandacht aan hen besteed in het intakegesprek. Op die manier stimuleert het hospice het afscheid nemen tussen kind en gast/bewoner. Dit betekent ook dat het hospice actief voorkomt dat (klein)kinderen weggehouden worden bij het verlies van hun ouder, grootouder of andere naaste;

2. Hospices hebben een protocol waarin omschreven staat hoe zij (klein)kinderen van hun gasten ontvangen en begeleiden. In het protocol is tevens aandacht voor een begeleidingsaanbod richting ouders, die voor uitdagingen kunnen komen te staan om uitleg te geven aan hun kinderen over ziekte, (aanstaand) verlies en dood.

3.Voor jonge kinderen (3-12 jaar) is in het hospice een herkenbare speelhoek ingericht of beschikbaar. Deze speelhoek bevat diverse spelmaterialen, variërend van speelgoed tot knutselmateriaal en kinderboeken. Ook is er in het hospice een tv/dvd of laptop/tablet beschikbaar met een aanbod van computerspellen en toegang tot internet. Kinderen kunnen gebruikmaken van wifi. Er is een aanbod van kinder- en jeugdfilms (via streamingdiensten of dvd);

4. Kinderen hebben recht op informatie. Hospicemedewerkers zijn in staat op voor kinderen begrijpelijke wijze te vertellen wat er gebeurt in het hospice en geven, in overleg met de ouders, informatie over de zieke dierbare aan het kind (als de ouders dat zelf nog niet hebben gedaan). Tijdens deze, ook voor het kind, ingrijpende periode kan het zijn dat alle informatie niet meteen volledig begrepen wordt. Bovendien komt er vaak veel nieuwe informatie tegelijkertijd binnen waardoor niet alles onthouden wordt. Hospicemedewerkers zijn zich er dus bewust van dat zij bepaalde informatie soms meerdere keren moeten geven. Ook kunnen zij een voor kinderen begrijpelijke informatiebrochure meegeven die (eventueel thuis) op een later tijdstip – al dan niet met andere gezinsleden – nog eens rustig samen doorgenomen kan worden.

In relatie tot deze communicatie zijn hospices bekend met de eigenheid die communicatie met gezinnen met een niet-westerse achtergrond met zich meebrengt Hoewel álle communicatie natuurlijk afgestemd wordt op de specifieke situatie en de daarbij betrokken personen, is het bij gezinnen met een niet-westerse achtergrond mogelijk dat zij een andere kijk op lijden, ziekte en dood hebben dan in de westerse cultuur gebruikelijk is. Dit stelt extra eisen aan de communicatievaardigheden van hospicemedewerkers;

5. Wat het besef over ziekte en dood betreft, zijn er diverse te onderscheiden leeftijdsgroepen:

– Baby’s en peuters (0-3 jaar)

– Kleuters (3-6 jaar)

– Kinderen in de onderbouw (7-9 jaar)

– Kinderen in de bovenbouw (9-12 jaar)

– Pubers (12 jaar en ouder)

Voor deze verschillende leeftijdsgroepen zijn speciale voorlichtingsproducten beschikbaar (zoals filmpjes op de iPad of (strip- of woorden-)boekjes) in het hospice. Door ouders/hospicemedewerkers kunnen deze worden ingezet om kinderen te vertellen over de ziekte en het aanstaande overlijden van hun dierbare;

6. In ieder hospice is minimaal één contactpersoon aangewezen die als een soort ‘aandachtsvelder/coördinator kindvriendelijkheid’ fungeert. Deze persoon is de primaire contactpersoon voor de ouders als zij vragen hebben over de omgang met hun kind, in relatie tot de ziekte en aanstaande dood van de hospicegast. Ook is deze persoon het aanspreekpunt voor de kinderen. Deze persoon is tevens verantwoordelijk voor de deskundigheid van hospicemedewerkers. De taken kunnen liggen bij de coördinator van het hospice, maar even goed bij een verpleegkundige, geestelijk verzorger, maatschappelijk werker of externe expert;

7. Zorgprofessionals in het hospice zijn geschoold in/bekend met het besef van kinderen t.a.v. dood en ongeneeslijke ziekten en beschikken over de kennis van de gangbare reactiepatronen van kinderen m.b.t. deze thema’s. Zij weten hoe zij kinderen en ouders kunnen voorlichten over dood en ongeneeslijke ziekten en weten hoe aan de psychologische en emotionele eisen van het kind en het gezin tegemoet te komen. Herhaling van deze scholing – bijvoorbeeld eens per jaar – is een pré;

8. Ook vrijwilligers in het hospice weten hoe zij ouders en kinderen kunnen ondersteunen bij dood en ongeneeslijke ziekten. Zij hebben daarvoor eveneens een scholing gevolgd;

9. Wanneer ouders vragen hebben over hoe zij hun kinderen kunnen meenemen in de ontwikkelingen van hun ernstig zieke familielid zijn alle hospicemedewerkers (zorgprofessionals én vrijwilligers) op de hoogte van de contactpersoon (‘aandachtsvelder/coördinator kindvriendelijkheid’), de beschikbare materialen en het protocol voor de ontvangst en begeleiding van kinderen in het hospice.  

10. Hospices noteren de aandacht en zorg voor (klein)kinderen in het zorgverslag/dossier dat per gast gebruikt wordt;

11. Hospices, in feite expertisecentra bij uitstek als het gaat om het sterven, geven ook op de website voorlichting over de dood aan gezinnen met (jonge) kinderen. Zij zijn bekend met het beschikbare voorlichtingsmateriaal.

12. Hospices zijn bekend met de sociale kaart op gebied van de begeleiding van kinderen rondom rouw en verliesverwerking in de eigen stad of nabije omgeving. Zij kunnen ouders desgewenst verwijzen naar deskundige hulpverleners als de ouders zich zorgen maken over de impact van het (aanstaande) verlies op hun kind.

(*) Miranda Smit-van Keulen heeft creatieve therapie gestudeerd en is initiatiefnemer van deMoppies.com, een concept dat kinderen steun geeft bij ernstige ziekte en (aanstaand) overlijden van een dierbare. Rob Bruntink is hoofdredacteur van Pallium en mede-eigenaar van Bureau MORBidee, een advies- en communicatiebureau op gebied van het levenseinde.

Moppie-Zitje in Hospice De Regenboog Nunspeet

Donderdag 18 februari jl. mocht ik een Moppie-Zitje brengen naar Hospice De Regenboog in Nunspeet.

Ook hier komen regelmatig (klein-)kinderen op bezoek bij een gast in dit hospice. De aanwezigheid van bezoekende (klein-)kinderen aan een hospice geeft extra dimensie aan het werk van verpleegkundigen en vrijwilligers. De Regenboog geeft op verschillende manieren aandacht aan bezoekende (klein-)kinderen. Zo zijn er diverse boeken aanwezig die gelezen kunnen worden en herinneringsboekjes waarmee gewerkt kan worden.

Wanneer er gelegenheid is maakt een verpleegkundige met kinderen een moodboard. Uit tijdschriften worden teksten en plaatjes geknipt die passen bij de ernstig zieke (groot-)ouder, dit wordt op een canvasdoek geplakt.

De verpleegkundige geeft aan dat dit niet bij elk kind past. Daarnaast hebben kinderen in verschillende levensfasen andere vormen van aandacht en begeleiding nodig. De Regenboog richt zich daarom op de leeftijdsgroepen 4-10 jaar, tieners en pubers en jong-volwassenen. De aanwezige boeken sluiten aan bij deze verschillende leeftijdsgroepen.

Ook de ouders worden geïnformeerd en geholpen bij het begeleiden van hun kinderen. De boekjes ‘Jonge kinderen en de dood’ en het woordenboekje ‘Ernstig ziek’ van deMoppies.com dragen hier zeker aan bij.

Om nog meer praktische handvatten aan te bieden aan (ouders van) kinderen heeft De Regenboog het Moppie-Zitje aangeschaft. Dit zitje is onderdeel van het Moppie-Concept ‘Kind en Afscheid’ dat ontwikkeld is door deMoppies.com.

Bij binnenkomst zien bezoekers in de gang meteen de twee kleurrijke Moppie-stoeltjes met bijbehorende Moppie-Kussens van olifant Molle en vlinder Missie staan. Dit geeft een welkom gevoel.

De verhalen van Olifant Molle en vlinder Missie staan op de achterkant van de kussens en in de bijbehorende Moppie-Map. Kinderen maken hiermee kennis met de Moppies. Door de knutselplaten en kleurplaten uit de map als praktische handvatten te gebruiken om mee te tekenen en knutselen kunnen gevoelens en verhalen van (klein-)kinderen gedeeld worden.

Ik ben blij dat het Moppie-Concept een aanvulling mag zijn op het materiaal en de informatie waarover De Regenboog kan beschikken om (klein-)kinderen te begeleiden bij het (aanstaand) verlies van een dierbare.

Samen kleur en steun geven aan kinderen in deze ingrijpende periode.

Wil jij ook (ouders van) kinderen kleur en steun geven bij ernstige ziekte en (aanstaand) overlijden binnen jouw organisatie?

Ik denk graag met je mee!

Geef je gegevens door op het contactformulier of mail naar info@demoppies.com. Ik neem zo snel mogelijk contact met je op.

Miranda Smit-van Keulen

deMoppies.com

Inventarisatie kindvriendelijkheid hospices

Wanneer (klein-)kinderen in hospices op bezoek komen bij een dierbare willen medewerkers hen graag op een goede manier begeleiden. Op welke manier kan dit het beste gedaan worden? Oftewel; Hoe kan een hospice een kindvriendelijk hospice worden?

Dit voorjaar start Miranda Smit-van Keulen van deMoppies.com samen met Rob Bruntink van Bureau MORBidee een onderzoek naar de kindvriendelijkheid van hospices. Centraal staat de vraag wat hospices doen om de (klein)kinderen van hun tijdelijke gasten welkom te heten. Hebben hospices expertise in huis om kinderen te begeleiden?

Medewerkers van het hospice – zorgprofessionals én vrijwilligers – kunnen bijdragen aan het gevoel dat het kind welkom is, en kunnen mogelijk ook helpen in het leren omgaan met het aanstaande verlies. Het normaliseren van de dood is hierbij eveneens een belangrijke waarde.

Onlosmakelijk verbonden aan de bezoekende kinderen zijn hun ouders. Ook wanneer deze ouders de kinderen niet meenemen kun je als hospice indirect de kinderen begeleiden door ouders te helpen bij het bespreekbaar maken van de situatie rondom de dierbare.

Er zijn voorbeelden bekend van hospices die speciale kinderhoekjes hebben, onder andere de speciale Moppie-Zitjes.

Of hospices die zich in hun voorlichtingsmaterialen (website, folders) expliciet op kinderen richten. Maar wat doen zij nog meer? deMoppies.com en Bureau MORBidee hopen daar dit jaar achter te komen, zodat goede voorbeelden extra aandacht kunnen krijgen.

Oproep aan hospicemedewerkers:

Om goede voorbeelden te verzamelen een oproep aan hospicemedewerkers om een aantal vragen te beantwoorden aan info@demoppies.com
Deze vragen zijn:

– op welke manier worden ouders ondersteund in de begeleiding van hun kinderen?
– waaruit bestaat de ‘kinderhoek’? (spellen, puzzels, boekjes, tablet, laptop, etc)
– op welke manier worden aandachtspunten t.a.v. de kinderen in het zorgdossier opgenomen?
– op welke manier worden zorgprofessionals en vrijwilligers geschoold in de omgang met kinderen?

Ervaringsverhalen zijn welkom via info@demoppies.com.

Voor zorgverleners binnen de palliatieve zorg is er een speciaal pakket samengesteld. Het pakket voor ouders van jonge kinderen bevat de boekjes ‘Jonge kinderen en de dood. Tips voor ouders en verzorgers’ en ’Ernstig ziek. Een woordenboekje voor kinderen’. Daarnaast bevat het pakketje, twee kleurplaten en een speciale flyer met meer informatie en links naar ondersteunende websites.

Door middel van ondersteuning met dit pakket help je als zorgprofessional ouders en hun jonge kinderen om gevoelens, verhalen en vragen rondom ernstige ziekte en (aanstaand) overlijden te uiten en te delen met elkaar.

Je begeleidt hen om te leren omgaan met (aanstaand) verlies.

  • Miranda Smit-van Keulen heeft creatieve therapie gestudeerd en is initiatiefnemer van deMoppies.com, een concept dat kinderen steun geeft bij ingrijpende situaties. Rob Bruntink is hoofdredacteur van Pallium en mede-eigenaar van Bureau MORBidee, een advies- en communicatiebureau op gebied van het levenseinde.

 

Kleur en steun voor kinderen in Hospice Heuvelrug

Ook in Hospice Heuvelrug (Zeist) komen regelmatig kinderen op bezoek, meestal zijn dit kleinkinderen van gasten. Binnen dit hospice is zelfs een speciaal project opgezet voor de begeleiding van deze kinderen. Een vrijwilliger, met als achtergrond beeldend begeleiden, doet allerlei creatieve activiteiten om met de kinderen vorm te geven aan gevoelens en verhalen.

Tijdens de herinrichting binnen het hospice, enige tijd geleden, is ook speciaal aandacht besteed aan de bezoekende kinderen. Spelletjes en kleurplaten die eerder ‘ergens lagen’ hebben nu een centrale plaats in de kast in de woonkamer.

In deze kast bleef nog een leeg vak over, laten daar nou precies de Kussens met Karakter van deMoppies.com in passen.

Het concept ‘Kind en Afscheid’ is speciaal ontwikkeld voor de begeleiding van kinderen bij ernstige ziekte en (aanstaand) overlijden.

De kleurrijke Kussens met Karakter, ondersteund door kleurplaten en knutselplaten uit de Moppie-Map geven ruimte om gevoelens en verhalen te uiten. Daarnaast geven de boekjes informatie aan ouders en kinderen over de dood, ernstige ziek en uitvaart.

Speciaal voor de palliatieve zorg is een pakket samengesteld om (ouders van) jonge kinderen te begeleiden binnen de palliatieve zorg.

Dit pakket bevat de boekjes ‘Jonge kinderen en de dood. Tips voor ouders en verzorgers’ en ‘Ernstig ziek. Een woordenboekje voor kinderen’. Daarnaast bevat het pakketje, twee kleurplaten en een speciale flyer met meer informatie en links naar ondersteunende websites.

Samen hebben we gezocht naar de manier waarop de Moppies passen bij de visie en werkwijze van het hospice.

In verband met corona mocht ik het pakket deze keer niet zelf afleveren maar moest ik het in de hal achterlaten. Gelukkig zijn de Moppie-Kussens en de Moppie-Map met de boekjes op de juiste plek terecht gekomen.

Monuta Helpt heeft via het Mouta Helpt Donatiefonds dit pakket gesponsord.

WIL JIJ OOK KLEUR EN STEUN BIEDEN AAN (OUDERS VAN) KINDEREN IN JOUW HOSPICE? Kijk voor de mogelijkheden op de website van demoppies.com.

WIL JIJ OOK EEN DONATIE DOEN VOOR MEER KLEUR EN STEUN AAN KINDEREN IN EEN HOSPICE OF BINNEN DE PALLIATIEVE ZORG? Ga met elkaar in gesprek. Ik denk graag met jullie mee over de mogelijkheden. Neem contact op via info@demoppies.com

Laten we samen meer kleur en steun geven aan (ouders van) kinderen in de palliatieve zorg!

Miranda Smit-van Keulen

deMoppies.com

Naar school met corona week 4

Sinds 11 mei mogen de kinderen van de basisschool weer, gedeeltelijk, naar school en de kinderopvang.

Sinds 11 mei werk ik als onderwijsassistent op de basisschool en als pedagogisch medewerker op de BSO.

De eerste vier weken basisschool met corona zijn achter de rug. Nadat er voorzichtig met halve klassen is gestart gaan vanaf volgende week alle kinderen weer tegelijk naar school.

Op het IKC waar ik de afgelopen vier weken werkte heb ik niemand gehoord over een ernstige zieke dierbare of een dierbare die is overleden aan corona. De gevolgen van corona lijken daardoor een beetje ver-van-je-bed.

Voor andere scholen, bijvoorbeeld in Brabant en Limburg, zal dat waarschijnlijk heel anders zijn. Daar komen zoveel verhalen vandaan over ernstige zieke mensen en mensen die zijn overleden. Daarnaast mocht er alleen op 1,5 meter afstand en maar met een paar mensen afscheid genomen worden. Ook meeleven met de nabestaanden moet op minimaal 1,5 meter afstand.

Wat voor impact zal dit op de kinderen hebben gehad?

En nu deze kinderen weer naar school gaan, is daar dan ruimte voor op school? Wordt er met de kinderen gepraat over de gebeurtenissen en de gevoelens die zij daarbij ervaren hebben?

Of gaat iedereen weer over tot de orde van de schooldag? En is dit misschien juist wel goed voor kinderen omdat de regelmaat, structuur en afleiding juist houvast geven?

In een crisissituatie, bij een overlijden dicht bij het kind of van iemand op school, wordt er ruimte gemaakt voor praten over de dood. Elke school doet dit op een eigen manier. Hoe zouden leerkrachten op een minder beladen moment met de kinderen over de dood kunnen praten? Er kunnen namelijk boeiende gesprekken ontstaan wanneer kinderen vragen stellen over de dood en afscheid nemen.

En hoe kijk jij als leerkracht en jullie als team tegen de dood aan? Is het te spannend of eng voor je, wat heb jij al meegemaakt, hoe heeft dit jou gevormd en op welke manier kan dit invloed hebben op een gesprek met de kinderen?

En hoe zit het eigenlijk met de BSO? Is daar ruimte om over dit onderwerp te praten met de kinderen? En wat doe je als kinderen van de BSO met een overlijden te maken hebben?

Ervaring leert dat kinderen baat hebben bij tijdige voorlichting en kennis over de begrippen rondom de dood. Ze leren dat de dood ‘gewoon’ bij het leven hoort en het helpt hen wanneer zij te maken krijgen met een overlijden. Ook is het belangrijk voor kinderen om inzicht te krijgen in emoties en dat zij handvatten krijgen om vorm te geven aan gevoelens en verhalen.

Er zijn verschillende partijen die praktische handvatten aanbieden. Zo heeft het Nederlands Uitvaart Museum een lesprogramma ontwikkeld voor groep 7 en 8. Kijk op de website voor meer informatie.

deMoppies.com heeft, in samenwerking met Bureau MORBidee, een aantal boekjes uitgegeven. Het boekje ’Uitvaart’ omschrijft onder meer de begrippen ‘nabestaande’ en ‘uitvaartverzorger’, vertelt over begraven en cremeren en geeft een korte uitleg over ‘ritueel, ‘rouw’ en ‘herinnering’.

Ook staan er verschillende praktische handvatten in het gratis Moppie-E-book waarmee kinderen vorm kunnen geven aan gevoelens en verhalen. Kleurplaten met een opdracht ondersteund door uitleg en tips.

Kijk eens na welke mogelijkheden er op jouw basisschool zijn om met kinderen te praten over de dood. Mocht je meer mogelijkheden zoeken dan denk ik graag met je mee.

Heb je nu al behoefte aan meer mogelijkheden? Vraag hier het gratis Moppie-E-book aan. Of neem contact op via info@demoppies.com of het contactformulier op de website

Laten we samen kinderen kleur geven!

Miranda Smit-van Keulen

deMoppies.com

Naar school met corona week 3

Sinds 11 mei mogen de kinderen van de basisschool weer, gedeeltelijk, naar school en de kinderopvang.

Sinds 11 mei werk ik als onderwijsassistent op de basisschool en als pedagogisch medewerker op de BSO.

Er loopt een klein meisje stilletjes te huilen door de gang terwijl iedereen buiten speelt.

Er staat een jongetje verstopt in de schuur bang voor de ‘grote jongens’ langs het hek van het onderbouw-plein.

En dan moet je 1,5 meter afstand houden om deze kleine mensjes te troosten…..?!

Vooral bij de allerkleinsten vind ik het heel lastig om 1,5 meter afstand te houden. Ze komen net van de kinderopvang waar ze liefdevol werden verzorgd en begeleid. Nu in deze corona-tijd wordt er op de kinderopvang bijna geen 1,5 meter afstand gehouden. Dan word je vier en ga je naar groep 1, daar moet dat ineens wel. En de overgang is al zo groot.

Wat herinner jij je nog?

Ik maakte een praatje met de ‘grote jongens’ langs het hek. Ze stonden te genieten van de spelende kinderen op het plein van de onderbouw. De fietsjes, de grote rode zandscheppen, de zandbak. Heerlijk hadden ze het gevonden om daar te spelen.

Wat herinner jij je nog van de eerste jaren op de basisschool?

Nu ik op het IKC werk mag ik weer in de zandbak, stoepkrijten, voetballen, hutten bouwen. Het kind in mij komt naar boven en ik vind het heerlijk.

Hopelijk houden de kinderen, ondanks de corona-tijd, vooral mooie en fijne herinneringen over aan de eerste jaren op de basisschool.

Moppie-Missie wil samen met kinderen herinneringen bewaren. Je vindt haar kleurplaat, met extra informatie, in het gratis Moppie-E-book. Kijk hier voor meer informatie.

Ik ben heel benieuwd welke praktische handvatten ik kan bieden om vorm te geven aan gevoelens en verhalen van kinderen die moeten wennen aan een nieuwe situatie. Ook op school met de nieuwe corona-maatregelen.

Heb je nu al behoefte aan meer mogelijkheden? Vraag hier het gratis Moppie-E-book aan. Of neem contact op via info@demoppies.com of het contactformulier op de website

Laten we samen kinderen kleur geven!

Miranda Smit-van Keulen

deMoppies.com

Naar school met corona week 2

Voor het eerst sinds 16 maart mogen de kinderen van de basisschool weer, gedeeltelijk, naar school en de kinderopvang.

Voor het eerst werk ik als onderwijsassistent op de basisschool en als pedagogisch medewerker op de BSO.

Voor de leerkrachten en de pedagogisch medewerkers was het nog steeds zoeken op welke manier je het beste kunt werken met de maatregelen rondom corona.

Voor mij was alles nog steeds zoeken.

In week twee kon je merken dat de eerste ongemakken minder werden. Het ‘nieuwe normaal’ begon al aardig te wennen, zowel voor de kinderen als voor het team.

Het viel me op dat er steeds meer kinderen klaagde over zere handen. Al dat handen wassend is wel een aanslag op je huid. Zelf heb ik een gevoelige huid en smeer zoveel mogelijk mijn handen in met crème. Toch verbaasde het mij dat de kinderen er ook last van hadden. Helaas is dat geen reden om geen handen meer te wassen.

Het viel me ook op dat er, vooral door de jongsten, nog steeds gevraagd werd naar het waarom van alle regels. Ik dacht dat dat wel duidelijk was maar herhalen is voor hen blijkbaar langer nodig dan een paar dagen.

Het werk op school gaat door, er wordt hard gewerkt om de kinderen voor te bereiden voor het komende schooljaar en te zorgen dat ze het niveau daarvan gaan halen.

Groep 3 had met taal een zin waarin het juiste vetgedrukte woord omcirkeld moest worden, één woord is juist; Wat spijtig veilig prijzig dat oma niet kan komen.

Tijdens het nakijken bleek dat meer dan de helft van de kinderen het woord ‘veilig’ hadden omcirkeld terwijl het officieel ‘spijtig’ moest zijn. In deze corona-tijd kun je dat toch niet fout rekenen….?

Het harde werken viel me ook op. Waar is er dan ruimte voor het sociaal-emotionele stuk? Zouden de Moppies daar iets kunnen doen? Misschien kunnen de Moppies verwerkt worden in speelse opdrachten in de eerste groepen waardoor kinderen kennis maken met de verschillende Moppies. Zou kennis maken op deze manier helpend zijn om aansluitend meer met gevoelens en verhalen bezig te gaan? Of zouden de Moppies te veel raakvlakken met het cognitieve krijgen waardoor het de sociaal-emotionele verwerking juist in de weg staat?

Het lijkt mij een interessante vraag om eens nader te onderzoeken.

De uitspraken van vooral de jongste kinderen vind ik enorm genieten. Ik sluit af met één prachtig voorbeeld. Stel je een kind voor dat net in groep 1 zit en waarvan je nu al aan alles kunt zien dat het een regelaar is. Ik ben met een groepje van 3 kinderen op de tablet een tel-spelletje aan het doen. Wanneer deze drie het goed gedaan hebben verschijnt er een plaatje in beeld. Op één van deze plaatjes staan verschillende ruimtewezens en ik stel de vraag “wat zijn dat nou voor dieren?” Het eerdergenoemde kind stond net mee te kijken en legt mij verontwaardigd uit “Dat zijn geen dieren, dat zijn ruimtebezems!”

Wat is het toch heerlijk om met kinderen te werken!

Ik ben heel benieuwd welke praktische handvatten ik kan bieden om vorm te geven aan gevoelens en verhalen van kinderen die moeten wennen aan een nieuwe situatie. Ook op school met de nieuwe corona-maatregelen.

Heb je nu al behoefte aan meer mogelijkheden? Vraag hier het gratis Moppie-E-book aan. Of neem contact op via info@demoppies.com of het contactformulier op de website

Laten we samen kinderen kleur geven!

Miranda Smit-van Keulen

deMoppies.com